Przemoc domowa

Janusz Wróbel

www.janusz-wrobel.com

Jednym z najboleśniejszych, najbardziej tragicznych i wstydliwych aspektów życia w rodzinie jest przemoc. Niestety, strach przed zemstą prześladowcy, zaambarasowanie, tzw. „wyuczona bezsilność”, zależność ekonomiczna, a także przekonanie o konieczności znoszenia prawa pięści w małżeństwie ze względu na jego nierozerwalność, powodują, że nie znamy dokładnych statystyk, odnoszących się do cierpienia fizycznego i psychicznego, jakiego doświadczają najczęściej kobiety i dzieci (uważa się, że tylko około 10 procent ofiar znęcania się w rodzinie stanowią mężczyźni). Badania wskazują także, że głównie z wymienionych wyżej powodów, tylko 20 procent kobiet, które zostały pobite przez swych partnerów, zgłasza się po pomoc do lekarza.

Chociaż akty przemocy wobec kobiet dokonywane są pod wszystkimi szerokościami geograficznymi, a sprawcy pochodzą ze wszystkich grup społecznych i reprezentują wszystkie poziomy wykształcenia, to Swiatowa Organizacja Zdrowia wskazuje na duże rozbieżności w skali tego tragicznego zjawiska: podczas gdy do ofiar należy 15 procent kobiet w Japonii, to już w Etiopii, czy Peru, dotyczy to 70 procent dziewcząt i kobiet w wieku od 15 do 49 lat.

Ponieważ trudno dociec, do ilu aktów przemocy dochodzi, stosuje się inne kryteria statystyczne, np. ostatnie badania przeprowadzone w krajach należących do Unii Europejskiej, wykazały, że wśród przebadanych osób, jedna na cztery znała w rodzinie lub wśród przyjaciół kobietę, która jest ofiarą fizycznej przemocy doznanej od mężczyzny, bedącej jej najbliższą osobą.

Bicie jest tylko jednym z przejawów domowego bezprawia. Zakres zjawiska jest znacznie szerszy. Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w rodzinie „Niebieska Linia” podaje listę zachowań, kwalifikujących się jako przemoc. Przytaczam ją, poszerzoną, o listę opublikowaną przez Narodowe Centrum Prewencji i Kontroli Zranień w USA (the National Center for Injury Prevention and Control) według którego, amerykańskie kobiety doświadczają rocznie 4.8 miliona aktów przemocy oraz Internetowych Źródeł o przemocy wobec kobiet (VAWOR – Violence Against Women Online Resources).

Przemoc w rodzinie jest definiowana jako powtarzające się zachowanie, polegające na wymuszaniu, a używane w celu osiągnięcia władzy i kontroli nad drugą osobą, obejmujące:

PRZEMOC FIZYCZNĄ: popychanie, odpychanie, obezwładnianie, przytrzymywanie, blokowanie drzwi, policzkowanie, szczypanie, kopanie, duszenie, bicie otwartą ręką i pięściami, bicie przedmiotami, ciskanie w kogoś przedmiotami, parzenie, polewanie substancjami żrącymi, użycie broni, porzucanie w niebezpiecznej okolicy, nieudzielanie koniecznej pomocy, nachodzenie wbrew woli, śledzenie, itp.,

PRZEMOC PSYCHICZNĄ: wyśmiewanie poglądów, religii, pochodzenia, narzucanie własnych poglądów, karanie przez odmowę uczuć, zainteresowania, szacunku, stała krytyka, podejmowanie ważnych domowych decyzji bez konsultowania z żoną, traktowanie jej jak służącej, wmawianie choroby psychicznej, izolacja społeczna (kontrolowanie i ograniczanie kontaktów z innymi osobami, w tym członkami rodziny ofiary lub jej przyjaciółmi), domaganie się posłuszeństwa, między innymi przez decydowanie, co ofiara może, a czego nie może robić, ograniczanie snu i pożywienia, degradacja werbalna (wyzywanie, poniżanie, upokarzanie, zawstydzanie), stosowanie gróźb, np. zranienia lub zabicia zwierzęcia domowego, bezpodstawne oskarżanie ofiary o to, że to ona znęca się nad prześladowcą, krzyczenie, domaganie się bardzo dokładnych relacji z aktywności ofiary w formie przesłuchiwania jej, straszenie odejściem, odebraniem dzieci lub popełnieniem samobójstwa, zmuszanie do wycofania z sądu oskarżeń, zmuszanie do robienia rzeczy, które są niezgodne z prawem, posługiwanie się rzekomą zazdrością, by uzasadnić kontrolowanie żony, oskarżanie żony, że sama sprowokowała swoim zachowaniem brutalne zachowanie, tp.,

PRZEMOC SEKSUALNĄ: gwałt, wymuszanie pożycia seksualnego, włączywszy w to pożycie małżeńskie, dotykanie seksualnych części ciała bez zgody partnera, wymuszanie nieakceptowanych pieszczot i praktyk seksualnych, wymuszanie seksu z osobami trzecimi, sadystyczne formy współżycia seksualnego, wymuszanie robienia zdjęć lub filmów o treści seksualnej, brutalne demonstrowanie zazdrości lub krytykowanie zachowań seksualnych kobiety, itp.,

PRZEMOC EKONOMICZNĄ: jednostronna kontrola rodzinnych finansów, odbieranie zarobionych pieniędzy, uniemożliwianie dostępu do pieniędzy, uniemożliwianie podjęcia pracy zarobkowej lub pójścia do szkoły, w celu uzależnienia finansowego, niezaspakajanie podstawowych, materialnych potrzeb rodziny, wytwarzanie sytuacji, w której żona musi prosić męża o pieniądze, itp.

Przemoc w rodzinie, jak już wspomniałem na początku, ciągle dla wielu osób, to temat tabu i przedmiot wielu mitów. By się z nimi zmierzyć i pokonać, „Niebieska Linia” (http://www.niebieskalinia.pl/) przygotowała serię pytań i odpowiedzi, którymi teraz dzielę się z Czytelniczkami i Czytelnikami, w nadziei, że pomoże im w zrozumieniu natury tego bolesnego zjawiska:

Nikt nie powinien wtrącać się w prywatne sprawy rodziny. Prawda czy nieprawda?

NIEPRAWDA: Przemoc w rodzinie jest przestępstwem. Każdy ma prawo zapobiec przestępstwu.

Przemoc jest wtedy gdy są widoczne ślady pobicia. Prawda czy nieprawda?

NIEPRAWDA: Nie trzeba mieć siniaków i złamanych kości, aby być ofiarą przemocy domowej. Poniżanie i obelgi bolą tak samo jak bicie.

Alkoholizm jest przyczyną przemocy. Prawda czy nieprawda?

NIEPRAWDA: Uzależnienie od alkoholu nie zwalnia od odpowiedzialności za czyny. Należy karać sprawcę przemocy i leczyć jego chorobę.

Jeśli ktoś jest bity, to znaczy, że na to zasługuje. Prawda czy nieprawda?

NIEPRAWDA: Nikt nie ma prawa bić i poniżać kogokolwiek bez względu na to co zrobił.

Przemoc w rodzinie to problem marginesu społecznego. Prawda czy nieprawda?

NIEPRAWDA: Przemoc domowa zdarza się we wszystkich grupach społecznych niezależnie od poziomu wykształcenia i sytuacji ekonomicznej.

Nie ujawnia się tajemnic rodzinnych. Prawda czy nieprawda?

NIEPRAWDA: Przemoc nie skończy się sama. Pierwszym krokiem do jej przerwania jest przełamanie izolacji i milczenia.

Nie można zmienić swego przeznaczenia. Prawda czy nieprawda?

NIEPRAWDA: Nawet po wielu latach osoba doznająca przemocy może przerwać przemoc. Nigdy nie jest za późno, aby powiedzieć NIE!

P.S. Tzw. „Koło władzy i kontroli”, które ilustruje dzisiejszy artykuł, jest częścią projektu Domestic Abuse Intervention Project w Duluth, w stanie Minnesota, dokonanego na początku lat 80-tych.

About Janusz Wrobel

Janusz Wróbel - praktykujący psychoterapeuta, nauczyciel akademicki. Żonaty, pięcioro dzieci. Autor m.in. książek "Contact" (http://wisdommoonpublishing.com/buy_links.html#Contact) i "Language and Schizophrenia" oraz tomiku wierszy "Cztery pory tutaj” (http://www.telewizjadetroit.com/products-page/dvd/cztery-pory-tutaj-janusz-wrobel/). Janusz Wróbel - college professor, licensed counselor and psychotherapist, who currently maintains a private practice, "Balance and Harmony." Married with five children. Author of the books "Contact" (http://wisdommoonpublishing.com/buy_links.html#Contact) and „Language and Schizophrenia” (http://benjamins.com/#catalog/books/llsee.33/main).
This entry was posted in Szczescie and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply